Rodzaje zaburzeń snu i ich leczenie roslinne.com

Narkolepsja i inne zaburzenia snu. Rozpoznanie i leczenie

Narkolepsja i inne zaburzenia snu. Rozpoznanie i leczenie

Zaburzenia snu mogą stwarzać przykre konsekwencje dla cierpiącego i jego rodziny. Przyczynami zaburzeń snu mogą być złe nawyki żywieniowe, hormony, wiek czy otyłość. Konsekwencjami regularnie zaburzonego snu mogą być irytacja, zmęczenie i znużenie, a nawet poważne skutki zdrowotne takie jak udar cz atak serca. Zobaczmy jakie są ich różne rodzaje i jak sobie z nimi radzić.

Bezdech senny

Szacuje się, że 100 milionów ludzi na całym świecie cierpi na bezdech senny. To zaburzenie charakteryzuje się trudnościami oddechowymi w czasie snu. Cierpiący na bezdech w ciągu nocy doświadczają około minutowych okresów bez oddychania, aby zaraz po tym wybudzić się i łapczywie odzyskiwać oddech. O bezdechu sennym więcej możesz poczytać w tym artykule: Bezdech senny – przyczyny i leczenie.

Narkolepsja

Dużo rzadziej występującym zaburzeniem snu jest narkolepsja. Szacuje się, że na świecie jedna osoba na tysiąc doświadcza narkolepsji. Co ciekawe, większość osób cierpiących na to zaburzenie jest jedyną osobą w rodzinie – nie ma krewnych z tym schorzeniem. Każdy z objawów narkolepsji określa się nagłym wystąpieniem stanu przypominającego sen REM (Rapid eye movement sleep). Wyróżnia się cztery główne objawy narkolepsji, przy czym nie muszą one występować na raz (Kalat, 2021).

Cztery główne objawy narkolepsji:

narkolepsja i inne zaburzenia snu. rozpoznanie i leczenie. roslinne.com

źródło: verywellhealth

1. Ataki senności w ciągu dnia
2. Katapleksja

nagłe, krótkotrwałe i odwracalne zwiotczenie mięśni u osoby znajdującej się w stanie czuwania (często skutkuje osunięciem na ziemię, upuszczaniem przedmiotów). Katapleksję wyzwalają również silne emocje takie jak strach, gniew czy wielkie podniecenie.

3. Porażenie senne (paraliż senny) 

jest to bezwład ciała, niezdolność do wykonania żadnego ruchu tuż przed zaśnięciem lub po obudzeniu. To tak jakby mózg chorego zdążył się już obudzić, a ciało jeszcze nie (i odwrotnie). Paraliż senny przydarza się również osobom zdrowym, ale znacznie rzadziej. 

4. Halucynacje hipnagogiczne (omamy hipnagogiczne)

Stany i przeżycia, które przypominają marzenia senne, trudno jest je odróżnić od rzeczywistości. U ludzi cierpiących na narkolepsję omamy te występują podczas zasypiania.

Przyczyny i leczenie narkolepsji

Mózgi osób z narkolepsją nie mają w podwzgórzu komórek, które syntetyzują i wydzielają neuroprzekaźnik nazywany oreksyną. Nie ma jeszcze wystarczających dowodów, aby ponad wszelką wątpliwość wyjaśnić podłoże tego zjawiska. Najbardziej prawdopodobnym wytłumaczeniem jest choroba autoimmunologiczna, niszcząca te komórki. Nie opracowano jeszcze leku, który pobudzałby konkretnie receptory oreksyny, najczęściej leczenie polega na podawaniu psychostymulantów zwiększających aktywność neuronów dopaminergicznych i noradrenergicznych (Kalat, 2021)

Lęki nocne

Lęki nocne to epizody silnego lęku, które występują u chorego podczas snu NREM. Są znacznie bardziej poruszające niż koszmary senne, często skutkują nagłym wyburzeniem oraz okrzykiem strachu. Przypadłość ta częściej dotyka dzieci niż dorosłych, a marzenie senne jest zwykle bardzo proste, składające się z jednego obrazu.

Lunatykowanie (somnambulizm)

Przyczyny lunatykowania nie są do końca rozpoznane. Wiadomo, że to zaburzenie występuje szczególnie u dzieci i często dotyka kilku członków rodziny. Najczęściej zdarza się ono podczas snu wolnofalowego, na początku nocy. Musi tak być, gdyż wchodząc w fazę snu REM wszystkie mięśnie ciała ulegają naturalnemu zwiotczeniu. Większość lunatyków cierpi na inne (poza lunatyzmem) zaburzenia snu, takie jak lęki nocne, moczenie nocne, przewlekłe chrapanie czy zaburzenia oddychania w czasie snu. Somnambulizm wydaje się występować częściej w sytuacjach doświadczania silnego stresu lub w okresach niedoboru snu. Gunn, 2007 sugeruje, że najwyraźniej niektóre części mózgu są obudzone, a inne pogrążone we śnie.

narkolepsja i inne zaburzenia snu. rozpoznanie i leczenie. roslinne.com

MIT: Nie można obudzić chodzącego lunatyka w trakcie epizodu

FAKT: Obudzenie osoby podczas lunatykowania specjalnie nie pomaga ale też nie szkodzi

 

Zaburzenia zachowania we śnie REM

Naturalnym mechanizmem u ludzi jest całkowite zwiotczenie mięśni posturalnych w fazie snu REM. Osoby cierpiące na zaburzenia zachowania w tej fazie snu niejako odgrywają swoje marzenia senne. Objawia się to energicznymi ruchami rąk i nóg, a nawet całego ciała. Może to przejawiać się boksowaniem, skakaniem czy kopaniem. Badania na myszach sugerują, że aktywność mięśni w fazie REM może wynikać z niedoboru GABA i innych neuroprzekaźników hamujących. 

 

Seksomnia

To nadal słabo zbadane zaburzenie snu, zwane zespołem Morfeusza. Osoby pogrążone we śnie podejmują wówczas aktywności seksualne (z inną osobą lub poprzez masturbację) i później tego nie pamiętają. “Do częstych cech seksomni zalicza się pobudzenie seksualne w połączeniu z aktywacją układu autonomicznego (np. erekcje nocne, lubrykacja pochwy, ejakulacja nocna, orgazmy podczas snu, wokalizacja seksualna) wikipedia.

 

Podsumowanie 

Osoby dotknięte rozmaitymi zaburzeniami snu przysparzają cierpienia sobie oraz bliskim, często nie pamiętają nocnych epizodów. Skutki tych zachowań przekładają się często na deficyty uwagi, senność i inne problemy w ciągu dnia. Niestety zaburzenia snu są nadal słabo zbadaną sferą naszego życia. 

 

Źródła:

  1. Kalat, J. Biologiczne podstawy psychologii. Wydawnictwo naukowe PWN. 2021
  2. Somnambulism: Diagnosis and treatment, https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2917078/

Leave a Comment

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.

Shopping Cart
Przewiń do góry